Program Sodalitium Pianum

Jednym z historycznych wzorów nowopowstałego Stowarzyszenia im. Ks. Goliana jest Sodalitium Pianum, organizacja założona w Rzymie w 1909 roku przez ks. prał. Huberta Benigniego, której celem było wierne wypełnianie rozporządzeń papieskich w walce z wrogami wewnętrznymi Kościoła, czyli liberałami i modernistami. Organizacja, mająca członków i współpracowników w kilku państwach europejskich, m.in. w Polsce, jak i jej program, niżej zamieszczony, otrzymały trzykrotną pochwałę Stolicy Apostolskiej (5 VII 1911, 8 VII 1912, 25 II 1913). Tłumaczenie polskie programu SP pochodzi z „Myśli Katolickiej”, od której bierze swą nazwę organ Stowarzyszenia im. Ks. Goliana. Szerzej o samym założycielu SP można przeczytać w artykule zawierającym krótkie notki biograficzne włoskich katolików nieustępliwych i integralnych.

Redakcja „Myśli Katolickiej”

Dla katolików rzymskich integralnych

Deus… da Ecclesiae tuae, eorum (SS. Apost. Petri et Pauli) in omnibus sequi praeceptum. (Boże… udziel Kościołowi Twemu, iżby we wszystkiem spełniał nakazy ich (św. Apostołów Piotra i Pawła).
– (Nabożeństwo na uroczystość św. Piotra i Pawła).

Dobrzy katolicy, pragnący być integralnie wiernymi dyrektywom papieskim, niejednokrotnie wyrażali życzenie, by mogli mieć podane w streszczeniu wytyczne punkta swych przekonań i akcyi. Z drugiej strony, przeciwnicy nasi usiłują punkta te zaciemnić dwuznacznością, a to w celu wypaczenia i ośmieszenia tego, co nazywają pogardliwie „integralizmem”.

Wydaje się więc nam na czasie zwrócić uwagę przyjaciół naszych na punkta następujące[i]:

1) Katolik rzymski integralny przyjmuje integralnie doktrynę, karność, dyrektywy Stolicy Świętej i wszystkie należne konsekwencye, wypływające z nich zarówno dla jednostki jak dla społeczeństw. Jest on „papistą”, „klerykałem”, antymodernistą, antyliberałem, antysekciarzem. Jest zatem integralnym kontr-rewolucjonistą, będąc przeciwnikiem nietylko rewolucyi jakobińskiej i sekciarskiego radykalizmu, lecz także liberalizmu religijnego i społecznego. Każdy katolik powinien być wiernym i czynnym wyznawcą katolicyzmu rzymskiego integralnego.

2) Katolik rzymski integralny walczy o zasadę i poszanowanie władzy, tradycyi, oraz porządku religijnego i społecznego, w katolickiem znaczeniu tych słów i w jego wynikach logicznych.

3) Uważa on za plagę ludzkiego pierwiastku Kościoła liberalizm rzekomo katolicki i awatar jego – demokratyzm rzekomo katolicki, jak również modernizm teoretyczny i praktyczny, radykalny lub umiarkowany, z ich konsekwencyami, a mianowicie: fałszywą tolerancyą religijną, międzywyznaniowością, „minimizmem” katolickim, etc., – i wobec tych błędów postępuje odpowiednio.

4) Co do zastosowania karności katolickiej w praktyce, katolik rzymski integralny czci i słucha Biskupów, których „Duch Święty postanowił, aby rządzili Kościół Boży”, pod kierunkiem i kontrolą Namiestnika Chrystusowego, z którym katolik rzymski integralny chce być zawsze, przedewszystkiem i mimo wszystko.

5) Charakter Kościoła Katolickiego wskazuje, a historya kościelna potwierdza, że Stolica Święta jest żywotnem centrum katolicyzmu: wskutek tego więc, pod pewnym względem, a zwłaszcza z powodu niektórych okoliczności, chwilowe stanowisko Stolicy Świętej jest także wynikiem położenia religijnego i społecznego. To też jest rzeczą zrozumiałą, że Rzym może niekiedy milczeć i czekać, z powodu samegoż położenia, jak ono w danej chwili się przedstawia. W takich wypadkach katolik rzymski integralny nie bierze sobie tego za pretekst do pozostawania nieczynnym wobec niebezpieczeństwa położenia. Przeciwnie, w każdym takim wypadku, zrozumiawszy i zbadawszy najdokładniej istotę rzeczy, usiłuje on jak najlepiej przeciwdziałać niebezpieczeństwu, zawsze i wszędzie według woli i życzenia Papieża.

6) W swych poglądach i w swej akcyi katolik rzymski integralny trzyma się przedewszystkiem punktu widzenia katolickiego, t. j. powszechnego, bądź co do czasu – poprzez różne momenta historyczne, bądź co do przestrzeni – poprzez wszystkie kraje. Wie on, że w walkach chwilowych i miejscowych jest zawsze, przynajmniej w gruncie rzeczy, wiekowa i wszechświatowa walka między dwiema wielkiemi siłami organicznemi: jedynym Kościołem Bożym, Katolickim Rzymskim integralnym – z jednej strony, a przeciwnikami jego zewnętrznymi i wewnętrznymi – z drugiej. Przeciwnicy zewnętrzni (sekty żydowsko-masońskie i ich bezpośredni sojusznicy) znajdują się w rękach centralnej władzy tajemnej; przeciwnicy wewnętrzni (moderniści, demokraci katoliccy, liberałowie katoliccy, etc.) służą jej, wiednie czy bezwiednie, za narzędzia infiltracyi i rozkładu wśród katolików.

7) Katolik rzymski integralny zwalcza sektę wewnątrz i zewnątrz, zawsze, wszędzie i pod wszelką postacią, wszystkimi uczciwymi środkami, będącymi na czasie. W osobach sekciarzy wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich sprzymierzeńców zwalcza on jedynie konkretne urzeczywistnienie sekty, jej życia, akcyi i planów. Czyni to zaś bez urazy względem braci zbłąkanych, lecz także bez słabości i dwulicowości, podobnie jak dobry żołnierz traktuje na polu bitwy osoby, walczące pod nieprzyjacielskim sztandarem, oraz ich pomocników i sprzymierzeńców.

8) Katolik rzymski integralny jest całkowicie:

przeciw międzywyznaniowości, neutralności i minimizmowi religijnemu w organizacyi i akcyi społecznej, w nauczaniu, we wszelkiej działalności jednostek i grup, zależnej od prawdziwej moralności, a zatem od prawdziwej religii, czyli katolicyzmu rzymskiego integralnego;

za wyznaniowością we wszystkich wypadkach, przewidzianych wyżej; w wypadkach zaś wyjątkowego i przejściowego tolerowania przez Stolicę Świętą związków międzywyznaniowych – za ścisłą kontrolą stosowania tej wyjątkowej tolerancyi, oraz za jak największem ograniczeniem tego stanu rzeczy co do czasu i co do miejsca według intencyi Stolicy Apostolskiej.

9) Przeciw wszelkim usiłowaniom umniejszania, usuwania na drugi plan i systematycznego przemilczania rewindykacyi papieskich w Kwestyi Rzymskiej, uchylania społecznego wpływu Papiestwa i propagowaniu laicyzmu;

za niezmordowaną rewindykacyą Kwestii Rzymskiej według praw i dyrektyw Stolicy Świętej, oraz za nieustannem usiłowaniem, by życie społeczne jak najbardziej poddać słusznemu i dobroczynnemu wpływowi Papiestwa i wogóle Kościoła Katolickiego.

10) Przeciw syndykalizmowi jawnie lub domyślnie areligijnemu, neutralnemu, amoralnemu, który z konieczności prowadzi do antychrześcijańskiej walki klas według brutalnego prawa pięści; przeciw demokratyzmowi, choćby nawet zowiącemu się chrześcijańskim, zawsze jednak mniej lub więcej zarażonemu demagogią; przeciw liberalizmowi, choćby nawet zwanemu ekonomiczno-społecznym, który jednak przez swój indywidualizm prowadzi do rozkładu społecznego;

za harmonią chrześcijańską tak między klasami, jak między jednostką, klasą a społeczeństwem całem; za organizacyą korporacyjną społeczeństwa chrześcijańskiego według zasad i tradycyi sprawiedliwości i miłości społecznej, których nauczał i według których żył Kościół i świat katolicki podczas długich wieków, a które zatem doskonale nadają się do każdej epoki i każdego społeczeństwa prawdziwie cywilizowanego.

11) Przeciw nacyonalizmowi pogańskiemu, który odpowiada syndykalizmowi areligijnemu, uważając narody (podobnie jak ostatni uważa klasy społeczne) za zbiorowości, z których każda może i powinna, nie troszcząc się o zasady moralne, dochodzić swych interesów bez żadnego względu na interesa innych, a nawet wbrew takowym, według brutalnego prawa, o którym mówiliśmy wyżej; jak również przeciw antymilitaryzmowi i utopijnemu pacyfizmowi, wyzyskiwanym przez sektę w celu osłabienia i uśpienia społeczeństwa pod jarzmem żydowsko-masońskiem;

za patryotyzmem zdrowym i moralnym, patryotyzmem chrześcijańskim, którego historya Katolickiego Kościoła dawała nam zawsze wspaniałe przykłady.

12) Przeciw feminizmowi, który przesadza i wypacza prawa i obowiązki kobiety, wyjmując je z pod prawa chrześcijańskiego; przeciw koedukacyi i uświadamianiu młodzieży;

za polepszeniem moralnego i materyalnego położenia kobiety, młodzieży, rodziny według doktryny i tradycyi katolickiej.

13) Przeciw rozdziałowi Kościoła od państwa, religii od nauki, która to doktryna i jej urzeczywistnienie są z gruntu antychrześcijańskie;

za lojalnym i serdecznym związkiem między państwem, cywilizacyą, nauką, a Kościołem, religią, wiarą.

14) Przeciw studyom filozoficznym, dogmatycznym i biblijnym zmodernizowanym, które, nie będąc nawet całkowicie modernistycznemi, są co najmniej podobne do studyów archeologicznych lub anatomicznych, jak gdyby tu chodziło o mumie, nie zaś o doktrynę nieśmiertelną i ożywiającą, którą całe duchowieństwo, bez wyjątku, winno poznać przedewszystkiem dla pełnienia urzędu kapłańskiego;

za studyami duchownemi, czerpiącemi natchnienie i kierunek w chwalebnej tradycyi scholastyki, świętych doktorów Kościoła i najlepszych teologów z czasów Kontr-reformacyi, a korzystającemi ze wszelkich poważnych pomocy metody i dokumentacyi naukowej.

15) Przeciw fałszywemu mistycyzmowi o tendencyach indywidualistycznych i illuministycznych;

za życiem duchownem intensywnem i głębokiem według doktryny i przykładu Świętych mistycznych i autorów, zalecanych przez Kościół.

16) W ogólności przeciw wyzyskiwaniu duchowieństwa i akcyi katolickiej przez wszelką partyę polityczną lub społeczną; w szczególności zaś przeciw „demokratyzacyi” duchowieństwa i akcyi katolickiej, oraz przeciw manii „społecznej”, jaką usiłują w nie wszczepić pod pretekstem „wyjścia z zakrystyi”, do której następnie powraca się tylko z rzadka, lub ukradkiem, lub co najmniej z umysłem, zaabsorbowanym czem innem;

za utrzymaniem akcyi duchowieństwa, a względnie akcyi katolickiej w jej całości, przedewszystkiem na terenie jawnie religijnym, wolnym od wszelkich manii „społecznych” lub innych podobnych.

17) Przeciw manii czy słabości wielu katolików, co chcą uchodzić za „postępowych”, „idących z duchem czasu i rozumiejących jego potrzeby”; co wobec nieprzyjaciela, brutalnego czy układnego, zawsze jednak nieubłaganego, odgrywają rolę naiwnych dzieci; co popisują się swą rzekomą tolerancyą, która im każe wstydzić się aktów słusznej surowości, spełnionych przez Kościół lub dla Kościoła, a nawet akta te potępiać; co z systematycznym optymizmem odnoszą się do sideł, zastawianych przez przeciwnika, a całą nieufność i surowość zachowują dla katolików rzymskich integralnych;

za stanowiskiem sprawiedliwem i szlachetnem, zawsze jednak śmiałem, energicznem i niezmordowanem wobec nieprzyjaciela, jego gwałtów i podstępów.

18) Przeciw wszystkiemu, co sprzeciwia się doktrynie, tradycyi, karności i uczuciom katolicyzmu rzymskiego integralnego;

za wszystkiem, co z nimi się zgadza.

N. B. Rozumie się, naturalnie, że, mówiąc: „katolik rzymski integralny”, nie chcemy bynajmniej w jakikolwiekbądź sposób modyfikować nazwy autentycznej i chwalebnej: „katolik rzymski”. Wyrażenie: „katolik rzymski integralny” oznacza tylko: „integralnie katolik rzymski”, czyli: „całkowicie i prosto katolik rzymski” bez dodatków lub restrykcyi, odpowiadających (nawet poza intencyą tych, co ich używają) wyrażeniom: „katolik liberalny”, „katolik socjalny” i t. p.

(Cahiers Romains)

–––––––––––

Przypis:

[i]„Myśl Katolicka” od samego początku swego istnienia uważała wszystko, co wyszczególnione jest w niniejszym wybornym, podstawowym artykule, za swój program, któremu wierna aż po dziś została, mimo prześladowań i niezrozumienia. „Myśl Katolicka” szczyci się tą swoją rolą pioniera zasad, tu wyłuszczonych. W 1908 roku, gdy „Myśl” ukazała się, była ona jedynem pismem nietylko w Polsce, ale nawet w Europie, które całości zasad tych strzegło i o całość ich walczyło. Dziś, dzięki Bogu, nie staje już sama do walki; jest już więcej pism i ludzi, w tym kierunku działających; słowa Ojca Świętego, w tylu Encyklikach i Motu Proprio do całego świata zwrócone, nadały zasadom tym, o które zawsze walczyliśmy, najwyższą sankcyę, gdyż te same zasady w tych kapitalnych dokumentach papieskich były zawarte.

Warto, by czytelnicy i przyjaciele nasi zechcieli głębiej nad tym artykułem się zastanowić i rozważyć, czy ich działalność kwadruje z ideałem, tu zaznaczonym.

(Przyp. Red.)

Przepisał G. G. M. Źródło: „Myśl Katolicka”, rok VI (1913), nr 41, ss. 322-323.

Tu można zostawić komentarz.

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s